महिलामाथि राजनीतिक विभेद

डा. रेणु अधिकारी । प्रतिनिधिसभा तथा प्रदेशसभा निर्वाचनको मतगणना अन्तिम चरणमा पुगेको छ । केही दिनयता सबैको ध्यान निर्वाचन परिणाममा गइरहेको छ । यसैबीच मंसीर ९ गतेदेखि १६ दिने लैंगिक हिसाविरुद्धको अभियान देशैभरि सुरु भयो । प्रतिनिधिसभातर्फ आठ महिला मात्र प्रत्यक्ष निर्वाचित भए । महिला हिंसाविरुद्धको अभियान सञ्चालन भइरहँदा राजनीतिक दलभित्र र राजनीतिमा महिलाको उपस्थितिलाई बढाउनेतर्फ पनि ध्यान दिनुपर्छ । राजनीतिमा महिलाहरू सक्रिय भए, तिनको संख्या बढे लौंगिक हिंसा कम गर्न सरकारलाई झक्झक्याउने अवस्था बन्छ । महिलाको हितमा नीति, नियम तथा योजना ल्याउन सहज हुन्छ । लोकतान्त्रिक देशका लागि आवधिक निर्वाचन जति आवश्यक हुन्छ, त्यत्तिकै अपरिहार्य छ,…

 1,558 total views,  92 views today

Read More

जलवायु विपत्को क्षतिपूर्ति पहिले छिमेकीबाट

रामहरि पौड्याल । भौतिक विकासको लालसामा औद्योगिक राष्ट्रहरूले प्राकृतिक नियमलाई नै खलबलाइदिएका छन् । परिणामतः जलवायु परिवर्तन एउटा डरलाग्दो त्रासदी बनिरहेको छ, सबैले महसुस गर्न मिल्ने गरी । भर्खरै सुदूरपश्चिमको डोटीलाई केन्द्रविन्दु बनाएर आएको भूकम्प होस् या दसैंतिहारसम्म पनि बेहोर्नुपरेको बाढी या मुस्ताङमा आएको बेमौसमी हिमपात, यी सबै जलवायु परिवर्तनसँग जोडिएका छन् । पछिल्लो समय हिमाली जीवजन्तुको सुरक्षा तथा जैविक विविधता संरक्षणका सबाल अझ पेचिला बनिरहेका छन् । आधुनिकता र विकासका नाममा मान्छेले पृथ्वीका लाखौं जीवजन्तु, वनस्पति, पर्यावरण तथा जैविक विविधतालाई तहसनहस बनाइरहेको छ । विकसित मुलुकहरूको भूमिका संयुक्त राज्य अमेरिका कार्बन उत्सर्जनमा सबैभन्दा ठूलो…

 856 total views,  90 views today

Read More

मौलाउँदो अराजनीतिका शासकीय जोखिमहरू

अच्युत वाग्ले । राजनीति के हो, के होइन अथवा के हुनुपर्छ भन्ने बहस बहुआयामिक र अनन्तजस्तै छ । तर अभ्यास, आवश्यकता र परम्पराले यसको परिभाषालाई धेरै हदसम्म अनुशासित र अभिसारी (कन्भर्जिङ) बनाएको छ । यस्तो ‘कन्भर्जन’ को सबभन्दा प्रखर रूप लोकतन्त्र नै हो, जुन इतिहासको लामो कालखण्डमा क्रमशः परिष्कृत र मानव–मूल्यमैत्री हुँदै आएको छ । केही मान्यता र अवधारणाहरू अब अकाट्य सूक्ति नै भइसकेका छन् । अरस्तुले मानिसलाई ‘राजनीतिक प्राणी’ भनेका थिए । उनले भने, राजनीति शासन (गभर्मेन्ट) का लागि हो जुन एक वा अनेक व्यक्तिका हातमा हुन सक्छ । असल व्यवस्थाका लागि एक व्यक्तिको शासन…

 963 total views,  85 views today

Read More

प्रतिनिधि र प्रदेशसभामा निर्वाचित उम्मेदवारलाई प्रमाणपत्र प्रदान

जनतापत्र, चौतारा । मंसिर ४ गते सम्पन्न प्रतिनिधि र प्रदेशसभा निर्वाचनमा विजय भएका सांसद्हरुलाई सिन्धुपाल्चोकमा प्रमाणपत्र प्रदान गरिएको छ । मूख्य निर्वाचन अधिकृतको कार्यालयले आईतबार उनिहरुलाई बिशेष कार्यक्रमका बिच प्रमाणपत्रसहित सम्मान प्रकट गरिएको हो । प्रतिनिधिसभा क्षेत्र नं. १ बाट प्रतिनिधि सभा सदस्यमा माधव सापकोटाले चुनाव जितेका छन् । निर्वाचन अधिकृत रुद्रप्रसाद सुवेदीले अविर टिका र खाँदा लगाई प्रमाणपत्रले सोहि क्षेत्रको प्रदेश सभा १ मा विजयी मसिना खड्का, प्रदेशसभा २ मा विजयी सरल सहयात्री पौडेललाई सम्मान गरिएको हो । मूख्य निर्वाचन अधिकृत विदुर कोईरालाले प्रमाणपत्रसहित त्यस्तै क्षेत्र नं. २ बाट…

 1,196 total views,  26 views today

Read More

सन्निकट आर्थिक मन्दीका आयामहरू

सञ्जय आचार्य । आर्थिक परिदृश्यहरूमा देखिएका केही प्रवृत्तिले विश्व अर्थतन्त्र फेरि लामो मन्दीको संघारमा प्रवेश गर्न लागेको संकेत गर्छन् । कोभिड–१९ पछि पुनरुत्थानको बाटामा चलायमान हुने क्रममा इन्धन संकट गहिरिएको, मुद्रास्फीति बढेको, ब्याजदर उच्च रहेबाट लगानीको वातावरण खलबलिएको र बेरोजगारी बढेका कारण आर्थिक वृद्धिदर अपेक्षाकृत रूपमा बढ्न सकेको छैन; अझ कतिपय मुलुकमा त ऋणात्मक बन्न पुगेको छ । सन् २०२१ मा ५ दशमलव ८ प्रतिशतले वृद्धि भएको विश्व अर्थतन्त्र २०२२ मा साढे ४ प्रतिशत हाराहारी बढ्ने प्रक्षेपण विश्व बैंक, अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोष, ब्लुमबर्ग कर्पोरेसन आदिले गरेका छन्; २०२३ पछि कोभिडको अर्को लहर…

 684 total views,  26 views today

Read More